0901 010 068 
Gọi ngay
Nguyên tắc cốt lõi của kinh nghiệm đổ đèo an toàn là để động cơ gánh phần lớn việc giảm tốc, còn phanh chỉ dùng để hiệu chỉnh. Xe số sàn nên xuống dốc bằng số thấp, giữ ly hợp đóng và không về N. Xe số tự động nên chuyển từ D sang chế độ giữ số thấp (L, 2, 3, hoặc gạt số tay +/-), và với xe hybrid có chế độ B thì bật B để tăng lực hãm. Nếu xe gặp sự cố giữa đèo, bạn có thể gọi hotline cứu hộ 24/7 của Win Auto: 0901 010 068 hoặc 0938 127 997.
Vì Sao Đổ Đèo Dễ Sai Hơn Lên Đèo?
Lên đèo, động cơ làm việc nặng nhưng tốc độ tự giảm vì dốc cản xe. Xuống đèo thì ngược lại: trọng lực kéo xe tăng tốc, và toàn bộ động năng phải bị triệt tiêu bằng cách nào đó. Nếu chỉ dùng phanh, nhiệt sinh ra ở đĩa và má phanh tích lũy dần theo từng đoạn dốc.
Khi phanh quá nóng, ma sát giảm (hiện tượng cháy phanh, còn gọi là brake fade). Dầu phanh nóng quá mức còn có thể sinh bọt hơi, khiến bàn đạp xuống sâu mà xe không giảm tốc tương ứng. Đây là lý do cùng một cung đèo, người dùng đúng số chạy rất nhẹ nhàng còn người “đạp phanh suốt” lại gặp nguy hiểm ở cuối dốc.
Phanh Động Cơ Là Gì Và Hoạt Động Ra Sao?
Phanh động cơ khi xuống dốc đèo Đà Lạt là lực cản sinh ra khi bánh xe kéo ngược động cơ quay, trong lúc bạn nhả hẳn chân ga. Ở số càng thấp, tỉ số truyền càng lớn nên lực hãm càng mạnh. Với động cơ xăng và dầu hiện đại, khi nhả ga ở vòng tua đủ cao, hệ thống thường ngừng phun nhiên liệu, nên xe vừa được hãm bằng động cơ vừa tiết kiệm nhiên liệu.
Có hai điểm cần nhớ:
- Số thấp cho lực hãm mạnh nhưng vòng tua cao hơn. Vòng tua không được chạm vùng đỏ trên đồng hồ.
- Phanh động cơ chỉ hiệu quả khi bánh xe còn truyền lực về động cơ. Về N hoặc đạp côn là cắt đứt đường truyền này.
Kỹ Thuật Cho Xe Số Sàn (M)
| Bước | Thao tác | Lý do |
|---|---|---|
| 1 | Chuyển về số thấp trước khi bắt đầu dốc, khi tốc độ còn thấp | Về số muộn khi xe đã lao nhanh dễ làm vòng tua vọt cao, giật xe, thậm chí hỏng hộp số |
| 2 | Chọn số theo độ dốc, thường dùng số 2 hoặc 3 cho dốc dài, số 1 hoặc 2 cho dốc rất gắt | Xe nên đổ đèo bằng số xấp xỉ số đã dùng khi lên cùng đoạn dốc |
| 3 | Nhả hẳn ga, giữ ly hợp đóng hoàn toàn | Để động cơ hãm xe |
| 4 | Dùng phanh ngắt quãng để điều chỉnh tốc độ | Cho đĩa phanh có thời gian tản nhiệt |
| 5 | Nếu xe chậm quá mức cần thiết, giảm số thêm một nấc thay vì đạp ga rồi lại đạp phanh | Tránh chu kỳ tăng giảm tốc làm mòn phanh |
Những điều tuyệt đối tránh: đạp ly hợp để xe lăn tự do, về số N, và tắt máy khi xuống dốc. Tắt máy làm mất trợ lực phanh và trợ lực lái, khiến chân phanh nặng và vô lăng khó quay.
Kỹ Thuật Cho Xe Số Tự Động (D/B)
Cách đổ đèo bằng số tự động phụ thuộc vào loại hộp số và các chế độ xe cung cấp. Hãy xem sách hướng dẫn của xe để biết đúng ký hiệu.
| Loại xe / hộp số | Chế độ nên dùng khi xuống dốc | Ghi chú |
|---|---|---|
| Số tự động có vị trí L, 2, 3 | Chuyển từ D sang L, 2 hoặc 3 tùy độ dốc | Số càng nhỏ, lực hãm càng mạnh |
| Số tự động có chế độ gạt số tay (M, hoặc +/-) | Chuyển sang M rồi gạt về số thấp bằng tay | Hộp số sẽ giữ số bạn chọn |
| Xe có chế độ Sport (S) | Dùng S để hộp số giữ vòng tua cao hơn, hạ số sớm hơn | Phù hợp dốc vừa |
| Xe hybrid có chế độ B | Gạt sang B để tăng lực hãm và thu hồi năng lượng | Hãm nhờ cả động cơ và motor điện |
| Xe điện | Chọn mức thu hồi năng lượng (regen) cao | Một số xe cho phép lái một bàn đạp |
| Hộp số CVT | Dùng L, S hoặc chế độ giữ số theo khuyến nghị của hãng | Đa số CVT cho lực hãm tốt hơn khi dùng chế độ này thay vì D |
Chế độ D thường tối ưu cho tiết kiệm nhiên liệu, nên hộp số có xu hướng lên số sớm và để xe trôi. Trên dốc dài, nếu chỉ để D và đạp phanh, xe sẽ tăng tốc rồi lại được kéo chậm bằng phanh, đúng kiểu sử dụng gây nóng phanh.
Một số lưu ý với xe số tự động:
- Không về N khi xe đang chạy xuống dốc. Hộp số mất lực hãm của động cơ và việc về D lại có thể gây giật mạnh.
- Không dựa vào việc “để xe tự phanh”. Chế độ giữ số chỉ hỗ trợ, người lái vẫn phải kiểm soát tốc độ.
- Với xe có số tay, hạ số sớm trước đoạn dốc thay vì chờ xe lao nhanh mới hạ.
Dùng Phanh Chân Sao Cho Đúng
Dù đã có phanh động cơ, phanh chân vẫn cần thiết để chỉnh tốc độ. Cách dùng đúng:
- Phanh dứt khoát rồi nhả, thay vì rê chân phanh liên tục. Mỗi nhịp phanh nên đủ mạnh để giảm tốc rõ rệt, sau đó nhả ra cho phanh nguội.
- Phanh trước khi vào cua, không phanh gấp giữa cua. Khi vào cua, trọng lượng xe dồn về một bên và bánh trước, bám đường bị chia sẻ giữa lực phanh và lực lái.
- Giữ khoảng cách rộng với xe trước, nhất là khi đường trơn hoặc sương mù.
- Không đặt chân lên bàn đạp phanh khi không cần. Chỉ một lực rất nhẹ vẫn làm phanh nóng dần.
Xe có ABS sẽ rung bàn đạp khi ABS can thiệp. Đây là hiện tượng bình thường, không nên nhả chân phanh mà cứ giữ chắc.
Nhận Biết Phanh Đang Quá Nóng
Nếu thấy các dấu hiệu sau, hãy dừng xe ở chỗ an toàn để phanh nguội:
- Mùi khét từ phía bánh xe.
- Bàn đạp phanh mềm hơn, hành trình dài hơn bình thường.
- Xe giảm tốc kém dù đạp phanh với lực như trước.
- Khói nhẹ bốc ra từ khu vực bánh xe.
Khi dừng, kéo phanh tay (nếu phanh tay là loại cơ), về P hoặc số 1, nhưng tránh để má phanh ép chặt vào đĩa đang nóng quá lâu. Không dội nước lạnh lên đĩa phanh nóng vì chênh lệch nhiệt đột ngột có thể làm đĩa nứt hoặc cong vênh.
Nếu Phanh Yếu Hoặc Mất Giữa Dốc
Khi bàn đạp phanh yếu rõ rệt, hãy giữ bình tĩnh và xử lý theo thứ tự:
- Hạ số ngay lập tức, từng nấc một, để tăng lực hãm động cơ. Xe số sàn hạ số khi vòng tua cho phép, xe số tự động gạt về L hoặc dùng số tay.
- Bật đèn cảnh báo, bấm còi để cảnh báo xe khác.
- Đạp phanh nhiều nhịp liên tiếp, đôi khi có thể lấy lại áp lực.
- Kéo phanh tay từ từ nếu cần (không giật mạnh, tránh khóa bánh sau).
- Hướng xe sát vách núi hoặc làn thoát hiểm nếu có, ưu tiên hơn việc lao vào vực.
Tuyệt đối không tắt máy giữa dốc vì mất trợ lực lái và phanh.
Chuẩn Bị Xe Trước Khi Đổ Đèo Lên Đà Lạt
Kỹ thuật lái chỉ phát huy hiệu quả khi xe ở tình trạng tốt. Trước chuyến đi, nên kiểm tra:
- Má phanh và đĩa phanh: độ dày còn lại, bề mặt có rãnh sâu hay cháy xanh không.
- Dầu phanh: dầu cũ hút ẩm theo thời gian, làm điểm sôi thấp đi và dễ sinh bọt hơi khi nóng. Nên thay theo chu kỳ của hãng.
- Dầu hộp số: đặc biệt với xe số tự động, dầu cũ làm hộp số nóng và chuyển số kém mượt.
- Lốp: áp suất, độ mòn gai và tình trạng hông lốp.
- Hệ thống làm mát: nước làm mát và quạt, vì động cơ chạy số thấp vòng tua cao sinh thêm nhiệt.
Các hạng mục này đều nằm trong gói bảo dưỡng định kỳ và chuẩn bị xe tại Win Auto. Nếu xe có dấu hiệu bất thường như phanh rung, kêu hoặc đạp sâu, kỹ thuật viên có thể kiểm tra kỹ hơn qua nhóm sửa chữa chuyên sâu trước khi bạn lên đèo.
Gặp Sự Cố Trên Đèo Thì Làm Gì?
Nếu xe chết máy, mất phanh hoặc nổ lốp giữa đèo, điều quan trọng là giữ ổn định xe trước rồi mới tìm nguyên nhân. Các bước xử lý chi tiết có trong bài hướng dẫn về xe chết máy giữa đèo Prenn, đèo Mimosa và bài về xử lý khi xe nổ lốp, thủng lốp trên đèo dốc. Khi cần hỗ trợ trực tiếp, hãy gọi hotline 0901 010 068 hoặc 0938 127 997.
Câu Hỏi Thường Gặp
Kinh nghiệm đổ đèo an toàn quan trọng nhất là gì?
Hạ số trước khi vào dốc để dùng phanh động cơ, dùng phanh chân ngắt quãng và tuyệt đối không về N hoặc tắt máy khi xuống dốc.
Xe số tự động đổ đèo nên để số D hay số thấp?
Trên dốc dài nên chuyển sang L, 2, 3 hoặc chế độ gạt số tay. D chỉ phù hợp đoạn dốc ngắn, thoai thoải.
Chế độ B trên xe hybrid dùng khi nào?
Khi xuống dốc dài. B tăng lực hãm và thu hồi năng lượng, giúp giảm tải cho phanh chân.
Xe số sàn đổ đèo nên dùng số mấy?
Thông thường số 2 hoặc 3, và số 1 với dốc rất gắt. Quy tắc dễ nhớ là xuống bằng số gần với số đã dùng khi lên đoạn dốc đó.
Có nên về N để tiết kiệm xăng khi xuống dốc không?
Không. Về N làm mất phanh động cơ, nặng gánh cho phanh chân và nguy hiểm trên đèo. Khi giữ số, xe còn có thể ngừng phun nhiên liệu nên không hề tốn thêm xăng.
Phanh nóng, có mùi khét khi đổ đèo thì xử lý thế nào?
Dừng xe ở chỗ an toàn, để phanh nguội tự nhiên. Không dội nước lên đĩa phanh. Nếu phanh vẫn yếu sau khi nguội, nên đưa xe đi kiểm tra.
Trước khi lên Đà Lạt, bạn có thể đưa xe đến Win Auto tại 263 Mai Anh Đào, Phường Lâm Viên, Đà Lạt để kiểm tra phanh, dầu phanh và hộp số. Cần hỗ trợ trên đường, gọi 0901 010 068 hoặc 0938 127 997. Thông tin dịch vụ cứu hộ có tại trang cứu hộ ô tô 24/7 của Win Auto.
